|
| Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
|
|
Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
|
|
|
|
|
|
EKONOMİ
SÖZLÜĞÜ
|
|
|
A-B-C-Ç-D-E
| F-G-H-I-İ | K-L-M
| N-O-P-R-S | T-V-Y
|
A
A TİPİ YATIRIM FONU: Hisse senedi ağırlıklı
yatırım fonlarıdır. Portföy değerinin en az yüzde 25'ini
devamlı
olarak Türk şirketlerinin hisse senedi olarak tutmaları
zorunludur.
Açık Piyasa İşlemi:
Merkez
Bankası’nın para değerinde kararlılık sağlamak amacı ile
giriştiği piyasa işlemleridir. Piyasaya hazine bonosu ya da
tahvil satarak para hacmini daraltabilir veya alım yaparak genişletebilir.
AKTİF KARLILIK ORANI: Aktiflerde yapılan
yatırımın net karlılığını göstermektedir. Bu oranın yüksek olması şirketler için iyidir. Fakat şirketlerin aktif karlılık
oranı kadar
yapılan yatırımların finansmanından öz kaynak ya da yabancı kaynak
kullanıldığı da önemlidir. Bu oran aşağıdaki formülle hesaplanır:
Aktif karlılık
Oranı: Net Dönem Kar'ı / Aktif Toplamı
AMORTİSMAN: Bir şirketteki
makine, tesis,
tesisat gibi taşınır ve tanışmaz malların değerinde belirli bir
zaman sonra meydana gelecek değişime (düşüş) amortisman denir.
şirketler amortismanı ürünlerinin maliyetlerinin üzerine ekleyerek
ya da ilgili yılın giderleri arasına koyarak re alize eder.
Arbitraj: Kısa
dönemli fonların yatırıldığı alandan alınıp başka bir
alana kaydırılmasıdır.
Atıl Para:
Para piyasasının dışına çıkarak kullanılmayan paradır.
ASİT ORANI: Cari oranın konsantre halidir.
Dönen varlıklardan daha yavaş nakde çevrilebilen kalemler çıkartılır
ve bu şirketin nakit pozisyonuna bakılır. Nakde en hızlı dönüşen
kalemler ile yapılan bu likidite ölçüsü aşağıdaki formülle hesaplanabilir:
Hazır
Değerler + Menkul Değerler Cüzdanı + Tic.
Alacaklar + Diğer Alacaklar / KV Borçlar.
B
Baz Puan: Faiz
oranlarındaki değişimi ifade eden bir ölçüm birimidir. noktadan sonraki dördüncü
haneye karşılık gelir (0.0001). Örneğin faiz oranının %65.25'den %66.75'e
yükselmesi durumunda 150 baz puanlık bir artış söz konusudur.
Bilanço: Bir
şirketin dönemsel faaliyetleri sonucu, dönem sonunda hazırladıkları
(31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aralık) ve yayınladıkları
tablolardır. Şirketin portresini çizen bu tablolar muhasebe
dilinde “t tablosu” olarak adlandırılır.
BLOKAJ: Bir varlığın
kullanımına yetkililer tarafından getirilen kısıtlamadır. Böyle bir durumda varlığın gerçek
sahibi kendisine ait olan varlığı istediği gibi kullanamaz.
BONO: Hiçbir
kayıt veya koşul olmadan bir
nakit ödeme vaadini belirten ve nakit gibi tedavül edilen kıymetli
evrak türüdür.
BORÇ/ÖZ SERMAYE ORANI: Şirket, işletme
sermayesi ve yatırımlarının finansman ihtiyacını diş kaynaklardan mi
(borç) yoksa iç kaynaklardan mi (öz sermaye) karşıladığını gösterir.
ülkemizde diş kaynak finansmanı genelde içsel kaynaklardan daha
yüksek maliyetli olduğu düşünülürse bu oranın düşük olması
tercih
edilir.
BORÇ DEVİR HIZI: borçların satışların
maliyetine oranlanması; şirketin borçlarını ne hızda ödediğini
gösterir. Bu oranın düşük olması şirket için o kadar iyidir.
BORÇLANMA ORANI: işletmenin borçlanarak
sağladığı yabancı kaynaklar ile, ortakların sağladığı ve faaliyet
sonucu yaratılan öz sermaye arasındaki ilişkiyi göstermektedir.
Borçlar Toplamı / öz sermaye formülü ile hesaplanır.
BRÜT KAR MARJI ORANI: işletmenin
satışlarının brüt karlılığını göstermektedir. Brüt satış Kari / Net
satışlar formülü ile hesaplanır.
BÜTÇE: Gelecekteki belirli bir dönemde
gerçekleşmesi düşünülen gelir ve giderlerin karşılıklı listesini
içeren cetveldir
Borsa: Sermaye
Borsaları, menkul kıymetlerin ticaretinin yapıldığı kurumsal
piyasalardır. Bir piyasadır, çünkü menkul kıymetlerin
ticaretinin yapıldığı yerlerdir. Kurumsaldır, çünkü
kendine özgü kuralları ve standartları vardır. Borsalar,
sadece hisse senetleri için değil, başka tür emtiaların
(ticari malların) ve enstrümanların da ticaretinin yapıldığı
yerlerdir. Örneğin bono ve tahviller genellikle menkul kıymetler
borsalarının içerisinde ticareti yapıla geldiği halde, döviz
ticareti için döviz borsaları veya mal ticareti için emtia
borsaları vardır.
Borsaya Kote Olmak:
Borsanın izniyle halka arz edilecek hisse senetlerinin, borsaya
kaydedilmesidir. Kote ettirilmemiş senetlerin ticareti olanaklı
değildir. Kote olmuş senet, ilgili borsada tanındığını ve
alım/satımının yapılmasına izin verildiği anlamına gelir.
Hisse senetlerinin ticaretinin yapıldığı bir piyasa olan her
borsanın kendine özgü kuralları vardır.
Büyüme: Ülke
ekonomisinde işgücünün çoğalması, üretim araçları ve
GSMH’nin artması vb. genel verilerin yükselmesidir. Büyümede
ekonominin fiziksel olarak gövdesel genişliğe uğramasıdır.
C, Ç
Cari Kur: Gerçek
kur. Döviz piyasasında günlük olarak döviz alım, satım işlemleriyle
oluşur.
Cari Varlıklar:
Satılabilir pay senedi ve tahviller, alacaklar, stoklar, kasa ve
öteki döner varlıklardın oluşan bütün.
Çapraz Kur:
Bir ulusal paranın dışında iki yabancı paranın birbiri karşısındaki
değiştirilme oranıdır.
CİRO: şirketler için kullanılması durumunda
o şirketin iş hacmini ifade eder.
D
Deflasyon:
Enflasyonun tersi. Genel fiyat düzeyleri düşerken ulusal gelir,
üretim ve istihdamın da düşmesidir.
Destek seviyesi: Fiyatların
düşerken yoğun alımlar ile karşılaştığı ve daha aşağıya
düşmekte zorlandığı seviyedir.
Dezenflasyon: Sert
olmayan deflasyonist önlemlerle enflasyonun sınırlandırılmaya
çalışılmasıdır.
Devalüasyon:
Sabit kur sestemlerinde ödemeler bilançosu açık veren ülkenin
hükümetçe alınan bir kararla, ulusal paranın dış satın
alma gücünün düşürülmesidir. Bu yolla ithal malları pahalılaşırken
yerli malların fiyatı da aşağı çekilmiş olur. İhracatta
artış sağlanmasına karşın aynı yabancı para karşılığında
daha çok ürünün değiştirilmesi ulusal ekonomi için sömürülmesini
anlamındadır.
Dış Borçlanma:
Ülkenin kaynaklarına ek bir kaynak sağlamak, döviz olarak yeni
ödeme gücü elde etmek gibi amaçlarla ülke dışındaki yabancı
hükümet ya da finans kuruluşlarından karşılıklı ya da karşılıksız
geri ödemeli kaynak bulunmasıdır. Türkiye’de dış borç
kavramı içinde kamu sektörünün yanı sıra, özel kesimin dış
borçları da birlikte anılır.
Dış Denge:
Bir ekonominin dışalım ve dışsatım sonucunda ödemeler bilançosunun
açık verip vermemesidir. Dış denge, milli gelir, döviz kuru
ve döviz sınırları değişkenlerine bağlıdır.
Direnç noktası: Borsada,
belli bir süreç içinde sürekli bir fiyat artışının yoğun
satışlar sonucu durdurulduğu fiyat seviyesini ifade eder.
Döviz: Ulusal
para dışındaki tüm yabancı paralar ve bu para cinsinden değer
taşıyan menkul değerlere verilen isimdir.
Döviz Borsası:
Döviz arz edenlerle döviz talep edenlerin karşılaştıkları,
ulusal paraların birbirlerine çevrildikleri standartlaştırılmış
piyasalar.
Döviz Kuru:
Yabancı paraların ulusal para cinsinden fiyatıdır.
Döviz Tevdiat Hesabı:
Yurtiçi ve yurtdışında yerleşik kişilerin, ticari bankalarda
açmış oldukları yabancı para cinsinden mevduata verilen
isimdir.
DÖNEN VARLIKLAR: şirketin en likit
aktiflerini gösterir, yani nakit, nakit benzeri araçlar, alacaklar
ve stoklar.
DURAN VARLIKLAR:
Şirketin likit olmayan
aktiflerini gösterir, yani uzun vadeli alacaklar, iştirakler ve
maddi duran varlıklar.
Dünya Bankası:
Bretton-Woods Sistemi’nin ortaya çıkardığı Uluslararası İmar
ve Kalkınma Bankası’dır. Azgelişmiş ülkelerin kalkınması
amacıyla borç para vermek ve sermaye yatırımlarını kolaylaştırmak
için kurulmuştur.
E
Enflasyon: Günlük
deyimde “genel fiyat seviyesindeki yükselme eğilimi” olarak
bilinmesine karşın, ekonomide eğilimin nasıl hesaplanacağı
tartışılmaktadır. Devlet İstatistik Enstitüsü’nün her ay
açıkladığı Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) artış oranı
enflasyon rakamı olarak belirleniyor. Enflasyon, talep, maliyet,
ılımlı ve hiper olarak dörde ayrılabilir.
Eşel Mobil: Ücretli
ve maaşlıları, hayat pahalılığı karşısında korumak amacıyla
fiyat artışlarıyla doğru orantılı olarak artmasının sağlanmasıdır.
EURO: Maastricht
Anlaşması uyarınca,
gerekli kriterleri yerine getiren Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin
1999 yılı itibariyle kaydı olarak kullanmaya başladığı para birimi.
Daha sonraki dönemde dolaşıma da sürülmesi planlanan bu para birimi
Avrupa Birliği'ne üye tüm ülkelerin ortak para birimi haline
gelecek.
|
|
A-B-C-Ç-D-E
| F-G-H-I-İ | K-L-M
| N-O-P-R-S | T-V-Y
|
|
|
|
|
Türkiyenin Ekonomi Haber Portalı --> FinansNews.com
|
|
|
